ТОЖЕ vs. ТАКЖЕ

Powiem szczerze: jest to chyba najcięższy wpis na blogu, jaki przyszło mi pisać do tej pory. Z jednej strony, nie mogę nie napisać o tych “также” i “тоже”, ponieważ obserwuje błąd, który notorycznie pojawia się prawie u wszystkich polskojęzycznych studentów na wszystkich poziomach. Z drugiej zaś strony wiedziałam, że cokolwiek napiszę w tym temacie może być obedrane źle i krytycznie przez innych lektorów, native’ów czy też studentów filologii rosyjskiej. Wiadomo, język jest plastyczny, raz można powiedzieć tak, a raz – tak. Native’i robią to intuicyjnie, poniekąd mogę nawet zrozumieć ich niezadowolenie, że my, lektorzy, wprowadzamy zawsze jakieś zasady, jakieś “ale”, ograniczając tym samym obcokrajowcom korzystanie z naszego “великого и могучего языка”.

Read More

ROSYJSKI VS. RUSKI

Zacznę od jednej historyjki. Dziesięć lat temu wracałyśmy z koleżanką z Poznańskiej Opery. Było już dość ciemno, szłyśmy Kościuszki. Jak to wypada w Teatrze – miałyśmy na sobie sukienki, żadne mini. A więc szłyśmy Kościuszki i rozmawiałyśmy po rosyjsku. Za nami szły 4 dziewczyny, mniej więcej w naszym wieku, były lekko (a może i mocno) pijane. Pewnie usłyszały, że nie mówimy po polsku, przyspieszyły kroku, aby zbliżyć się do mnie i mojej koleżanki, i już będąc tuż za nami wymówiły głośno “ruskie kurwy”, a jedna opluła mojej koleżance włosy. No cóż, piękny kulturalny wieczór skończył się tak brzydko. Dodam tylko, że był to pierwszy i jedyny raz, kiedy doświadczyłam w Polsce agresji ze względu na język, w którym mówię. Ale był to też przypadek, po którym zrozumiałam, że z ust Polaka “ruski” nigdy (i to przenigdy, nawet w żartach, nawet ironicznie, nawet “ruski język”) nie brzmi dobrze, że jest to słowo, które samo w sobie już ma agresję i pogardę. Jak już, to ruskie są tylko pierogi, ale to – jak mówią Rosjanie – “баян” (patrz znaczenie nr 2)

Jeżeli podoba Wam się brzmienie [russkij], to może warto nauczyć się rosyjskiego, gdyż w tym języku można bez problemu mówić zarówno “русский”, jak i “российский”:) I to bez żadnych pejoratywnych konotacji! Ważne jest tylko umieć rozróżniać – kiedy mówimy “русский”, a kiedy “российский”. No właśnie, kiedy?

Zasada jest bardzo prosta: wszystko, co jest związane z państwem, jest “российское”. Wszystko, co jest związane z kulturą, mentalnością, jest “русское”. Na przykład:

Read More

PARTYKUŁY -ТО, -ЛИБО, -НИБУДЬ, КОЕ-

Всем привет!
W dzisiejszym materiale opowiem Wam, dlaczego zdania “Когда-нибудь я хорошо готовила” и “Когда-то я выучу русский язык” są błędne.

A więc tak: w polskim jest wszystko jasne – mamy “coś”, którego używamy w wielu kontekstach. Rzadziej zdarza się użyć “cokolwiek” (nie ukrywajmy, jest za długie:) Natomiast co się dzieje w języku rosyjskim? Na polskie “coś” znajdziemy cztery wersje – что-то, что-нибудь, что-либо, кое-что. Умереть не встать, jak się mówi. Jak się tu nie pogubić? Już tłumaczę. 

Read More

Synonimy w języku rosyjskim, które się mieszają

Historia 1. 
Kiedyś na spotkaniu rosyjskim jedna osoba zadała mi pytanie: “Зачем вы сюда приехали?”. Wydawałoby się, że wszystko jest ładnie, poprawnie, grzecznie (per “вы”). Jednak wyraz mojej twarzy zdradził, że coś z tym pytaniem było nie w porządku. Oczywiście, rozumiałam, że ta osoba chcę się dowiedzieć – jak to się stało, że zamieszkałam w Polsce, i zadała to pytanie życzliwie. Jednak dla mnie to brzmiało tak, jakby ktoś miał do mnie – jako migrantki – małą pretensję – “po co przyjechałam do Polski?”. I to wszystko przez “зачем”, którego używamy w znaczeniu “w jakim celu/ co chcę osiągnąć poprzez to” (główne słowo – skutek). Natomiast “почему”, które byłoby lepszym słowem dla tego pytania, używamy, kiedy chcemy dowiedzieć się o przyczynach, powodach tego czy innego zdarzenia, co nas skłoniło do tego (główne słowo – przyczyna). Osobiście zadałabym to pytanie np. tak: “Почему вы решили приехать в Польшу?/ Почему вы пошли учиться на польскую филологию? Почему вы решили остаться жить в Польше?”. 

 

Historia 2.
To właściwie nie historia, tylko pewien fakt, że zdanie “Я учусь русского языка” albo “Я учу в университете” możemy usłyszeć zarówno od osoby dopiero rozpoczynającej naukę rosyjskiego, jak i uczącej się rosyjskiego od wielu lat. Dla mnie jako lektora to dość smutny fakt, bo oznacza, że mimo wieloletniej pracy i wysiłku podstawowe zasady nie zostały przyswojone.

Read More

Podstawy interpunkcji w języku rosyjskim

Interpunkcja jest tematem, który najczęściej pomija się w nauce języka obcego. Z ciekawości, zajrzyjcie do swojego podręcznika języka rosyjskiego i spróbujcie znaleźć jakiekolwiek informacje na temat, gdzie się stawia przecinki, myślniki czy inne znaki. Nawet w zbiorach typowo gramatycznych z reguły nie ma informacji na temat interpunkcji. Brakuje też odpowiednich ćwiczeń.  A szkoda, bo to jest ważne. Nie chodzi o to, żeby zostać mistrzem rosyjskiej interpunkcji (która tak a propos jest bardziej skomplikowana, niż w polskim), tylko o to, żeby opanować podstawy, znać to minimum, które nie pozwoli ударить в грязь лицом.

Read More